වර්තමානයේ පවතින ආර්ථික අර්බුදයත් සමඟ බොහෝ දෙනාගේ අවධානය යොමු වී ඇත්තේ අමතර ආදායම් මාර්ගයක් සොයා ගැනීමටයි. ගෙවතු වගාව ඒ සඳහා ඇති හොඳම විසඳුම වුවත්, බොහෝ දෙනා තෝරා ගන්නේ මිරිස්, බටු හෝ බණ්ඩක්කා වැනි සුලබ බෝගයි. නමුත් අඩුවෙන් මහන්සි වී, වැඩි ආදායමක් ගත හැකි, එහෙත් බොහෝ දෙනාගේ අවධානයෙන් ගිලිහුණු අපූරු බෝගයක් තිබෙනවා. ඒ තමයි “තිබ්බොටු” (Turkey Berry).
කැලේට වැවෙන පඳුරක් ලෙස බොහෝ දෙනා සිතා සිටියත්, මෙය නිවැරදිව වගා කළොත් ඔබේ ගෙවත්තට රත්තරන් ගෙනෙන ආදායම් මාර්ගයක් කරගත හැකියි. මේ ඒ පිළිබඳ සම්පූර්ණ විස්තරයයි.
1. ඇයි අපි තිබ්බොටු වගා කළ යුත්තේ?
තිබ්බොටු යනු හුදෙක් එළවළුවක් පමණක් නොව ඉහළ ඖෂධීය වටිනාකමක් ඇති බෝගයකි.
• ඉහළ වෙළඳපොළ වටිනාකම: වෙනත් එළවළු වර්ගවල මිල පහළ ගියද, තිබ්බොටු සඳහා වෙළඳපොළේ සෑම විටම ස්ථාවර ඉහළ මිලක් (බොහෝ විට කිලෝවක් රු. 300 – රු. 600 අතර) පවතී.
• ඉහළ ඉල්ලුම: දේශීය වෙළඳපොළේ පමණක් නොව, මැදපෙරදිග සහ යුරෝපා රටවල සිටින ශ්රී ලාංකිකයින් අතර ද තිබ්බොටු සඳහා (Dehydrated or Fresh export) පුදුමාකාර ඉල්ලුමක් පවතී.
• සෞඛ්ය ප්රතිලාභ: ආයුර්වේදයට අනුව මෙය සෙම් රෝග නසන, ලේ පිරිසිදු කරන, සහ දියවැඩියාව පාලනය කිරීමට උපකාරී වන දිව්ය ඖෂධයකි.
• අවම නඩත්තුව: වල් ඌරන්, රිලවුන් වැනි සතුන්ගෙන් වන හානිය ඉතා අවම වීම සහ කෘමි රෝග වලට ඔරොත්තු දීම නිසා නඩත්තුව ඉතා පහසුය.
2. වගාව ආරම්භ කරන්නේ කෙසේද?
තිබ්බොටු වගා කිරීමට අක්කර ගණන් ඉඩම් අවශ්ය නැහැ. ඔබේ පර්චස් 10-15 ගෙවත්ත වුණත් මේ සඳහා ප්රමාණවත්.
සුදුසු දේශගුණය සහ පස:
ශ්රී ලංකාවේ ඕනෑම ප්රදේශයක පාහේ මෙය සාර්ථකව වගා කළ හැක. ජලය හොඳින් බැස යන ඕනෑම පසක් සුදුසු වන අතර, හිරු එළිය හොඳින් ලැබෙන ස්ථානයක් තෝරා ගැනීම වැදගත්ය.
පැළ ලබා ගැනීම:
• බීජ මගින්: හොඳින් ඉදුණු කහ පැහැති ගෙඩි පොඩිකර, බීජ වෙන්කර ගෙන තවානක දමා පැළ කරගත හැක.
• අතු කැබලි මගින්: මෝරපු අතු කැබලි සිටුවීමෙන් ද ඉක්මනින් පැළ ලබා ගත හැක. මෙය වඩාත් සාර්ථක ක්රමයකි.
සිටුවීම:
අඩි 1×1 ප්රමාණයේ වළක් කපා, එයට කොම්පෝස්ට් පොහොර සහ මතුපිට පස් මිශ්ර කර පුරවා ගන්න. පැළ දෙකක් අතර පරතරය අඩි 4-5ක් පමණ තැබීම සුදුසුය. මෙය පඳුරක් ලෙස වැඩෙන නිසා ඉඩ තැබීම අස්වැන්න නෙළීමට පහසු කරයි.
3. නඩත්තුව සහ පොහොර යෙදීම
තිබ්බොටු යනු ඉතාම “රළු” බෝගයකි. එයට විශේෂ සත්කාර අවශ්ය නැත.
• පොහොර: සිටුවන විට කාබනික පොහොර (ගොම හෝ කොම්පෝස්ට්) යෙදීම ප්රමාණවත්ය. මාස 3කට වරක් පමණ කොම්පෝස්ට් ටිකක් යෙදීමෙන් අස්වැන්න වැඩි කරගත හැක. රසායනික පොහොර අත්යවශ්ය නොවේ.
• කප්පාදු කිරීම (Pruning): මෙය ඉතා වැදගත්ය. පඳුර අඩි 3-4ක් පමණ උසට වැඩුණු පසු අගිසි කපා දැමිය යුතුය. එවිට පඳුර හොඳින් අතු බෙදී වැඩි අස්වැන්නක් ලබා දෙයි. අස්වැන්න නෙළා අවසන් වූ පසු වියළි අතු කපා ඉවත් කරන්න.
4. අස්වැන්න සහ ආදායම
සාමාන්යයෙන් සිටුවා මාස 3-4ක් ඇතුළත මල් පිපී ගෙඩි හටගැනීම ආරම්භ වේ.
• හොඳින් වැඩුණු පඳුරකින් වසර ගණනාවක් (අවුරුදු 3-5ක් පමණ) දිගින් දිගටම අස්වැන්න නෙළා ගත හැක.
• සති දෙකකට වරක් අස්වැන්න නෙළිය හැකි අතර, එක් පඳුරකින් සැලකිය යුතු කිලෝ ප්රමාණයක් ලබාගත හැකියි.
• ඔබ සතුව පඳුරු 20ක් තිබුණත්, එයින් සතිපතා සැලකිය යුතු අමතර ආදායමක් ලබා ගත හැකි බව සහතිකය.
5. වෙළඳපොළ ජයගන්නේ කෙසේද?
ඔබේ අස්වැන්න විකුණා ගැනීමට ක්රම කිහිපයක් තිබේ:
1. ප්රදේශයේ එළවළු කඩවලට: ස්ථිර ගැනුම්කරුවෙකු සොයා ගැනීම.
2. සති පොළ: පොළේ වෙළෙන්දන්ට තොග වශයෙන් ලබා දීම.
3. සමාජ මාධ්ය (Facebook): සෞඛ්ය හිතකාමී පාරිභෝගිකයින් ඉලක්ක කර “විෂ රහිත ගෙවතු වගාවක්” ලෙස අලෙවි කිරීම.
4. අගය එකතු කිරීම (Value Addition): තිබ්බොටු වේලා ඇසුරුම් කර විකිණීම හෝ “තිබ්බොටු මෝජු” වැනි සැකසූ ආහාර ලෙස විකිණීමෙන් ආදායම දෙගුණ තෙගුණ කරගත හැක.
අවසාන වශයෙන්…
තිබ්බොටු කියන්නේ නිකම්ම නිකන් කැලේ වැවෙන පඳුරක් නොව, එය නිවැරදිව හඳුනා ගත් අයකුට “රත්තරන්” වටිනා සම්පතකි. ඔබේ ගෙවත්තේ වැට මායිමේ හෝ හිස් ඉඩෙහි අදම තිබ්බොටු පැළ කිහිපයක් සිටුවන්න. මාස කිහිපයකින් ඔබේ මුළුතැන්ගෙට රසවත් වෑංජනයක් වගේම, ඔබේ පසුම්බියට අමතර ආදායමකුත් ලැබෙනු නොඅනුමානයි.
